ฮาเวียร์ ซาวิโอลา คือหนึ่งในชื่อที่แฟนบอลยุคต้นทศวรรษ 2000 น่าจะจดจำกันได้ดี เขาคือศูนย์หน้าร่างเล็กผู้เปี่ยมไปด้วยความเร็ว เทคนิค และสัญชาตญาณการทำประตูที่เฉียบขาด เขาได้รับฉายาว่า “เอล โคนิฮิโต” หรือ “เจ้ากระต่ายน้อย” ที่ครั้งหนึ่งเคยถูกยกให้เป็นหนึ่งในกองหน้าที่มีพรสวรรค์สูงที่สุดของโลกฟุตบอล
ฮาเวียร์ ซาวิโอลา เกิดเมื่อวันที่ 11 ธันวาคม ค.ศ. 1981 ที่กรุงบัวโนสไอเรส ประเทศอาร์เจนตินา เขาเติบโตในครอบครัวธรรมดาที่หลงใหลในฟุตบอล และเริ่มต้นเส้นทางลูกหนังกับสโมสรริเวอร์เพลต หนึ่งในทีมยักษ์ใหญ่แห่งอาร์เจนตินา ด้วยรูปร่างที่เล็กเพียง 168 เซนติเมตร แต่เขาชดเชยด้วยความเร็ว ความคล่องตัว และการเคลื่อนที่ที่ชาญฉลาด เขาถูกดันขึ้นสู่ทีมชุดใหญ่ในปี 1998 ขณะอายุเพียง 16 ปี และใช้เวลาไม่นานในการกลายเป็นดาวรุ่งขวัญใจแฟนบอล
ผลงานของเขาในลีกอาร์เจนตินาสร้างความฮือฮาไปทั่ว เมื่อเขาทำประตูได้ถึง 45 ลูกจากการลงเล่น 86 นัดให้ริเวอร์เพลต คว้ารางวัลนักเตะยอดเยี่ยมอเมริกาใต้ในปี 1999 ทั้งที่อายุเพียง 18 ปีเท่านั้น ด้วยสไตล์การเล่นที่รวดเร็ว ปราดเปรียว และเฉียบคม ทำให้สื่ออาร์เจนตินายกให้เขาเป็น “นิวมาราโดนาร” และไม่นานหลังจากนั้น เขาก็กลายเป็นเป้าหมายของบรรดายักษ์ใหญ่ในยุโรป
ในปี 2001 บาร์เซโลนาไม่รอช้า ทุ่มเงินกว่า 15 ล้านยูโร คว้าตัวซาวิโอลาไปร่วมทีมในวัยเพียง 19 ปี ซึ่งถือเป็นหนึ่งในดีลที่สร้างความตื่นเต้นมากที่สุดในยุคนั้น เขาเปิดตัวอย่างงดงามในฤดูกาลแรกภายใต้การคุมทีมของคาร์เลส เร็กซัค ด้วยการยิงไปถึง 17 ประตูในลา ลีกา ช่วยให้บาร์ซาจบอันดับ 4 และคว้าตั๋วไปเล่นยูฟ่า แชมเปียนส์ ลีก ได้สำเร็จ แฟนบอลคัมป์ นูต่างหลงรัก “เจ้ากระต่ายน้อย” ที่มักจะซัดประตูด้วยความนิ่งและเฉียบขาดเกินวัย
อย่างไรก็ตาม เส้นทางในถิ่นคัมป์ นูไม่ได้ราบรื่นอย่างที่หลายคนคาดไว้ เมื่อการเปลี่ยนแปลงผู้จัดการทีมและระบบการเล่นของบาร์ซาในยุคต่อมา ทำให้เขาค่อยๆ ถูกลดบทบาทลง โดยเฉพาะเมื่อสโมสรมีการเซ็นสัญญาดาวยิงรายใหม่เข้ามาอย่างซามูเอล เอโต และโรนัลดินโญ่ในเวลาต่อมา ซาวิโอลาถูกปล่อยยืมตัวไปเล่นกับโมนาโกในฝรั่งเศส และเซบียาในสเปน ซึ่งเขายังคงโชว์ฟอร์มได้ดีต่อเนื่อง โดยเฉพาะกับเซบียา ที่เขามีส่วนพาทีมคว้าแชมป์ยูฟ่า คัพ ปี 2006
ในปี 2007 ซาวิโอลาตัดสินใจย้ายออกจากบาร์เซโลนาอย่างเป็นทางการ และสร้างความฮือฮาเมื่อเซ็นสัญญาย้ายไปอยู่กับคู่ปรับร่วมเมืองอย่างเรอัล มาดริด ซึ่งถือเป็นการย้ายทีมที่ไม่ค่อยเกิดขึ้นบ่อยนักในวงการฟุตบอลสเปน แม้จะไม่ได้รับโอกาสลงเล่นมากนัก แต่เขายังคงเป็นมืออาชีพที่แฟนบอลให้ความเคารพเสมอ หลังจากนั้นเขาโยกไปเล่นกับเบนฟิก้าในโปรตุเกส ซึ่งที่นั่นเองเขากลับมาโชว์ฟอร์มเก่งอีกครั้ง คว้าแชมป์ลีกและถ้วยรางวัลภายในประเทศหลายรายการ
ในระดับทีมชาติ ซาวิโอลาเปิดตัวกับทีมชาติอาร์เจนตินาในปี 2000 และเป็นหนึ่งในขุนพลของทัพ “ฟ้าขาว” ชุดฟุตบอลโลก 2006 ที่เยอรมนี เขายังเป็นฮีโร่ในศึกโอลิมปิก 2004 ที่เอเธนส์ โดยยิงไปถึง 4 ประตู พาทีมคว้าเหรียญทองได้สำเร็จ ร่วมกับเพื่อนร่วมรุ่นอย่าง คาร์ลอส เตเวซ และมาสเชราโน่ เขาลงเล่นให้ทีมชาติชุดใหญ่ไปทั้งหมด 40 นัด ยิงได้ 11 ประตู
หลังจากแขวนสตั๊ดในปี 2016 ซาวิโอลาหันไปเอาดีทางด้านโค้ชและการพัฒนาเยาวชน เขาเคยทำหน้าที่ผู้ช่วยโค้ชให้กับสโมสรอันดอร์รา รวมถึงกลับมารับงานที่ริเวอร์เพลต สโมสรที่ปลุกปั้นเขาขึ้นมาในฐานะผู้อำนวยการฝ่ายเทคนิค เพื่อถ่ายทอดประสบการณ์ให้กับนักเตะรุ่นหลัง
สำหรับ ซาวิโอลา อาจไม่ใช่ชื่อที่ถูกจารึกไว้ในฐานะยอดนักเตะระดับโลกที่คว้ารางวัลใหญ่มากมาย แต่ครั้งหนึ่งเขาถือเป็นนักเตะที่มีฝีเท้าเพียงพอที่จะทำให้โลกยกย่อง