การแข่งขันวอลเลย์บอลชาย เอวีซี คัพ 2026 (AVC Cup 2026) เตรียมกลับมาสร้างสีสันให้กับวงการลูกยางเอเชียอีกครั้ง โดยมีกำหนดจัดการแข่งขันระหว่างวันที่ 20–28 มิถุนายน 2026 ที่เมืองอาเมดาบัด ประเทศอินเดีย ซึ่งถือเป็นหนึ่งในเมืองใหญ่ที่มีความพร้อมด้านโครงสร้างพื้นฐานและการจัดอีเวนต์กีฬาระดับนานาชาติอย่างครบครัน ภายใต้การกำกับดูแลของสหพันธ์วอลเลย์บอลแห่งเอเชีย (AVC) ที่ต้องการยกระดับรายการนี้ให้เป็นเวทีสำคัญสำหรับชาติระดับกลางและชาติที่กำลังพัฒนาในทวีปเอเชีย
สำหรับการแข่งขันในปี 2026 ทาง AVC ได้ประกาศโควตาทีมที่มีสิทธิ์เข้าร่วมทั้งหมด 12 ชาติ โดยใช้เกณฑ์การคัดเลือกจากหลายปัจจัยประกอบกัน ได้แก่ 6 ทีมที่ทำผลงานได้ดีที่สุดจากการแข่งขันรายการเดียวกันในปี 2025 ผนวกกับอีก 5 ทีมที่มีอันดับโลกดีที่สุดตามการจัดอันดับของสหพันธ์วอลเลย์บอลนานาชาติ (FIVB) และอีก 1 ทีมในฐานะเจ้าภาพ ซึ่งก็คือ อินเดีย ที่ได้รับสิทธิ์เข้าร่วมโดยอัตโนมัติ
อย่างไรก็ตาม รายการนี้จะไม่มีชื่อของสามมหาอำนาจลูกยางเอเชียอย่าง อิหร่าน ญี่ปุ่น และจีน เข้าร่วมการแข่งขัน เนื่องจากทั้งสามชาติได้รับสิทธิ์ไปแข่งขันในศึกวอลเลย์บอล เนชันส์ลีก 2026 อยู่แล้ว ทำให้ AVC Cup 2026 จะเป็นเวทีสำคัญสำหรับทีมที่ต้องการเก็บคะแนนสะสมอันดับโลก รวมถึงพิสูจน์ศักยภาพในระดับทวีป
สรุปรายชื่อ 12 ชาติที่ได้สิทธิ์เข้าร่วมการแข่งขันวอลเลย์บอลชาย เอวีซี คัพ 2026 ประกอบด้วย อินเดีย (เจ้าภาพ), บาห์เรน, ปากีสถาน, กาตาร์, เกาหลีใต้, ออสเตรเลีย, อินโดนีเซีย, ไต้หวัน, ไทย, เวียดนาม, เติร์กเมนิสถาน และคีร์กิซสถาน ซึ่งถือว่าเป็นกลุ่มทีมที่มีความหลากหลายทั้งด้านสไตล์การเล่นและระดับประสบการณ์ในเวทีนานาชาติ
ในส่วนของผลงานทีมชาติไทย หรือ “ทัพนักตบลูกยางหนุ่มไทย” ในการแข่งขันเอวีซี คัพ 2025 ที่ผ่านมา ทีมไทยจบอันดับ 9 ของรายการ ซึ่งยังถือว่าเป็นผลงานที่ต่ำกว่าความคาดหวังเล็กน้อย ขณะที่แชมป์ในปีดังกล่าวตกเป็นของ บาห์เรน ทีมแกร่งจากตะวันออกกลางที่โชว์ฟอร์มได้อย่างสม่ำเสมอและแข็งแกร่งตลอดทั้งทัวร์นาเมนต์
สำหรับประวัติของการแข่งขันเอวีซี คัพ นั้น รายการนี้ถูกยกเลิกไปตั้งแต่ปี 2022 ก่อนที่ AVC จะตัดสินใจจัดการแข่งขันรายการใหม่ในชื่อ เอวีซี ชาเลนจ์ คัพ (AVC Challenge Cup) ขึ้นมา เพื่อเปิดโอกาสให้ชาติที่ไม่ได้เข้าร่วมวอลเลย์บอล เนชันส์ลีก ได้มีเวทีลงแข่งขันระดับนานาชาติอย่างต่อเนื่อง ต่อมาในปี 2025 รายการดังกล่าวได้ถูกปรับชื่อเป็น เอวีซี เนชันส์ คัพ (AVC Nations Cup) และล่าสุดในปี 2026 ทาง AVC ได้ตัดสินใจนำชื่อ “เอวีซี คัพ” กลับมาใช้อีกครั้ง เพื่อสร้างภาพลักษณ์ความต่อเนื่องและความคุ้นเคยให้กับแฟนวอลเลย์บอลทั่วเอเชีย
ทั้งนี้ รูปแบบการแข่งขันของเอวีซี คัพ 2026 จะไม่ใช่ทัวร์นาเมนต์คัดเลือกไปสู่การแข่งขันวอลเลย์บอล เนชันส์ลีก โดยตรงเหมือนในอดีต แต่จะเป็นการแข่งขันที่มีความสำคัญต่อคะแนนสะสมอันดับโลก ซึ่งส่งผลโดยตรงต่อการจัดอันดับและโอกาสในการเข้าร่วมทัวร์นาเมนต์ระดับนานาชาติในอนาคต ทำให้ทุกชาติที่เข้าร่วมต่างต้องส่งผู้เล่นชุดที่ดีที่สุดลงสนาม เพื่อไล่ล่าผลงานและคะแนนให้ได้มากที่สุดในศึกครั้งนี้